Redactie en AI: AI kan hebben geholpen bij onderzoek, structurering of een eerste concept. Een mens bepaalde de strekking, controleerde bronnen en claims en keurde publicatie goed. Lees het redactiebeleid.
In het kort
- De AI Act kent vier niveaus: onaanvaardbaar, hoog, beperkt en minimaal risico.
- Onaanvaardbaar risico is verboden sinds 2 februari 2025; daar hoort onder meer emotieherkenning op de werkvloer bij.
- Hoog risico betreft onder andere werving en selectie, kredietbeoordeling en toegang tot onderwijs.
- De meeste MKB-toepassingen vallen in beperkt of minimaal risico: transparantie in plaats van certificering.
- AI-geletterdheid uit artikel 4 geldt in alle klassen, ook bij minimaal risico.
Niveau 1: onaanvaardbaar risico, oftewel verboden
Deze toepassingen mogen sinds 2 februari 2025 niet meer, ongeacht bedrijfsgrootte of goede bedoelingen. Voor een MKB-bedrijf zijn drie relevant:
- Emotieherkenning op de werkvloer of in het onderwijs, behalve om medische of veiligheidsredenen
- Sociale scoring: mensen beoordelen op basis van gedrag of eigenschappen met nadelige gevolgen in een andere context
- Systemen die kwetsbaarheden van personen uitbuiten of gedrag manipuleren op een manier die schade veroorzaakt
Dat eerste punt verrast bedrijven het vaakst. Software die tijdens klantgesprekken de stemming van medewerkers meet, of die via de webcam betrokkenheid scoort, valt hieronder.
Niveau 2: hoog risico
Hier gelden de zwaarste eisen: risicobeheer, datakwaliteit, technische documentatie, logging, menselijk toezicht en een conformiteitsbeoordeling. Voor het MKB zijn dit de meest voorkomende hoog-risicogebieden:
- Werving en selectie: cv's filteren, kandidaten rangschikken, sollicitatiegesprekken analyseren
- Beslissingen over arbeidsvoorwaarden, promotie, taaktoewijzing of ontslag
- Kredietwaardigheidsbeoordeling van natuurlijke personen
- Risicobeoordeling en prijsstelling bij levens- en zorgverzekeringen
- Toegang tot onderwijs, plaatsing en beoordeling van examens
Let op de eerste twee: een MKB-bedrijf dat een AI-tool inzet om sollicitanten voor te sorteren, gebruikt een hoog-risicosysteem. Dat is niet verboden, maar het brengt een verplichtingenset mee die je niet per ongeluk wilt binnenlopen. De verplichtingen uit bijlage III gelden vanaf 2 augustus 2027.
Niveau 3: beperkt risico, transparantie verplicht
Hier zit het gros van het commerciële AI-gebruik. De eis is niet certificering maar eerlijkheid: mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben.
- Een chatbot moet duidelijk maken dat de gesprekspartner geen mens is
- AI-gegenereerde of bewerkte tekst, beeld, audio en video moet als zodanig herkenbaar zijn
- Deepfakes moeten worden gelabeld
- Emotieherkenning of biometrische categorisering buiten de verboden contexten vraagt actieve informatie aan de betrokkene
De uiterste datum voor de labelingsverplichting bij AI-gegenereerde content uit artikel 50, lid 2, is 2 december 2026. Publiceer je AI-ondersteunde teksten of beelden, dan is dat de deadline om je vermelding op orde te hebben.
Niveau 4: minimaal risico
Alles wat niet in de bovenstaande categorieën valt. Denk aan AI die interne documenten samenvat, spam filtert, voorraad voorspelt of concepten voorbereidt die een mens controleert voordat er iets naar buiten gaat. Er gelden geen specifieke AI Act-verplichtingen voor het systeem zelf.
Twee kanttekeningen. AI-geletterdheid uit artikel 4 geldt ook hier. En de AVG geldt onverkort: zodra er persoonsgegevens in gaan, heb je een grondslag, een verwerkersovereenkomst en dataminimalisatie nodig, ongeacht de AI Act-klasse.
Waar Mansotti in valt
De AI medewerkers die Mansotti inricht bereiden werk voor met menselijke eindcontrole: aanvragen sorteren, concept-offertes klaarzetten, rapportages samenstellen. Er gaat niets automatisch naar buiten en er worden geen besluiten over mensen genomen. Dat plaatst het gebruik in de praktijk in de lichtste klassen. We nemen bewust geen hoog-risicotoepassingen aan: geen werving en selectie, geen kredietbeoordeling, geen autonome besluitvorming over personen.
