Redactie en AI: AI kan hebben geholpen bij onderzoek, structurering of een eerste concept. Een mens bepaalde de strekking, controleerde bronnen en claims en keurde publicatie goed. Lees het redactiebeleid.
In het kort
- De AI Act kent geen verplicht en geen officieel AI-geletterdheidscertificaat.
- Artikel 4 vraagt passende maatregelen, geen bewijs van bekwaamheid per medewerker.
- Commerciële certificaten zijn een keurmerk van de aanbieder, niet van de EU of een toezichthouder.
- Wat je wel nodig hebt is een registratie: welke afspraken gelden, wie is geïnstrueerd, wanneer.
- Een certificaat kan nuttig zijn richting klanten of aanbestedingen, maar vervangt die registratie niet.
Het korte antwoord
Nee, er bestaat geen wettelijk verplicht AI-geletterdheidscertificaat. Artikel 4 van de AI Act verplicht organisaties om maatregelen te nemen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid. Er staat uitdrukkelijk niet dat individuen een bepaald niveau moeten aantonen, en er is geen Europese instantie die zo'n certificaat uitgeeft of erkent.
Certificaten die je in de markt tegenkomt zijn dus altijd van de aanbieder zelf. Dat maakt ze niet waardeloos, maar wel iets anders dan wat de verkooptekst soms suggereert.
Waarom het misverstand bestaat
Drie dingen lopen door elkaar. Ten eerste kent de AI Act wél conformiteitsbeoordelingen en CE-markering, maar die gelden voor hoog-risico AI-systemen en liggen bij de aanbieder van dat systeem, niet bij jouw medewerkers. Ten tweede kennen andere kaders, zoals ISO-normen, wel certificering, maar die zijn vrijwillig. Ten derde is de plicht nieuw genoeg dat veel bedrijven onzeker zijn, en onzekerheid verkoopt.
Wanneer een certificaat toch zin heeft
Er zijn legitieme redenen om er toch een te halen, ze zijn alleen niet wettelijk:
- Bij aanbestedingen waar de opdrachtgever aantoonbare scholing als gunningscriterium hanteert
- In sectoren waar klanten of ketenpartners erom vragen, zoals zorg, financiële dienstverlening en overheid
- Als interne stok achter de deur: een afgerond programma zorgt aantoonbaar dat mensen het echt gedaan hebben
- Als je zelf AI-diensten levert en het onderdeel is van je eigen geloofwaardigheid
Wat je in plaats daarvan nodig hebt
De documentatie die er wél toe doet, is saai en goedkoop:
- Een register van je AI-gebruik: welke tools, waarvoor, door wie
- Vastgelegde huisregels: wat mag er wel en niet in, wie controleert wat
- Een instructielog: onderwerp, datum, deelnemers
- Een herzieningsmoment: wie kijkt er wanneer opnieuw naar
Die vier stukken samen laten zien dat je maatregelen hebt genomen die passen bij je context. Dat is exact wat artikel 4 vraagt. Een certificaat zonder die stukken laat zien dat iemand een cursus heeft gevolgd, en niet dat jouw organisatie iets geregeld heeft.
