Redactie en AI: AI kan hebben geholpen bij onderzoek, structurering of een eerste concept. Een mens bepaalde de strekking, controleerde bronnen en claims en keurde publicatie goed. Lees het redactiebeleid.
In het kort
- Artikel 4 AI Act geldt ook voor zorgorganisaties, sinds 2 februari 2025.
- De context weegt mee: gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens onder de AVG, met een strenger regime.
- Medische AI-hulpmiddelen vallen vaak onder hoog risico en onder aparte productwetgeving.
- Administratieve AI-toepassingen met menselijke eindcontrole vallen doorgaans in de lichtste klassen.
- Praktische ondergrens: geen patiëntgegevens in persoonlijke AI-accounts, ooit.
Waarom de lat hoger ligt
De AI Act vraagt om een niveau van AI-geletterdheid dat past bij de context waarin de systemen worden gebruikt. In de zorg is die context per definitie zwaarder: er wordt gewerkt met gegevens over iemands gezondheid, en dat zijn onder de AVG bijzondere persoonsgegevens met een strenger verwerkingsregime. Daar komt bij dat zorgverleners eigen beroepsnormen en een medisch beroepsgeheim hebben die losstaan van de AI Act.
Praktisch betekent dat: dezelfde training die bij een groothandel volstaat, volstaat hier niet. Het onderdeel over welke gegevens er wel en niet in mogen, moet expliciet over patiëntgegevens gaan en niet in het algemeen over data.
Twee soorten AI-gebruik, twee regimes
Zorgorganisaties gebruiken AI meestal op twee heel verschillende plekken, met heel verschillende gevolgen:
- Zorginhoudelijk: beslisondersteuning, beeldanalyse, triage. Dit valt vaak onder hoog risico en daarnaast onder de wetgeving voor medische hulpmiddelen. De aanbieder draagt hier het grootste deel van de verplichtingen, maar jij blijft gebruiksverantwoordelijke
- Administratief en organisatorisch: roosters, verslaglegging voorbereiden, correspondentie, declaratievragen. Met menselijke eindcontrole valt dit doorgaans in de lichtste risicoklassen
Het onderscheid is belangrijk omdat het bepaalt hoeveel werk je hebt. Wie in de administratieve hoek begint, houdt de verplichtingen beheersbaar en bouwt tegelijk de aantoonbaarheid op die je later ook voor zwaardere toepassingen nodig hebt.
Wat een zorgorganisatie concreet regelt
- Een verbod op patiëntgegevens in persoonlijke AI-accounts, expliciet vastgelegd en gecommuniceerd
- Een register van AI-gebruik dat ook de stille toepassingen bevat: AI-functies in het EPD, in spraakherkenning, in planningssoftware
- Per toepassing vastleggen wie de uitkomst controleert voordat er iets in een dossier komt of naar een patiënt gaat
- Instructie die is toegesneden op de rol: een behandelaar heeft een ander gesprek nodig dan de afdeling zorgadministratie
- Verwerkersovereenkomsten met AI-leveranciers, met aandacht voor subverwerkers en dataretentie
De vraag is niet of AI in de zorg mag. De vraag is wie de uitkomst controleert voordat die het dossier in gaat.
Waar het in de praktijk misgaat
Het meest voorkomende probleem is niet een verkeerd gekozen systeem maar schaduwgebruik: een medewerker die uit tijdnood een verslag laat samenvatten in een gratis AI-account. Dat is tegelijk een AI Act-probleem en een datalek onder de AVG. De oplossing is zelden een verbod alleen, want de tijdsdruk die het veroorzaakt blijft bestaan. De werkbare route is een goedgekeurde voorziening bieden die het werk echt lichter maakt, en die duidelijk afbakenen.
